Historisch gezien is Zen ontstaan uit de leer van Siddhartha Gautama, rond 500 voor Chr. Hij was een prins in wat nu India is. Toen hij op zijn 29e voor het eerst buiten zijn paleis kwam, zag hij het lijden om zich heen en trok zich dat zó zeer aan, dat hij zijn decadente luxeleventje afzwoer en op zoek ging naar inzichten. Na zes jaar vond hij uiteindelijk verlichting en sindsdien noemt men hem Boeddha, wat ongeveer betekent: de ontwaakte. In het kort kwam zijn conclusie erop neer dat alles onderhevig is aan verandering en dat lijden en ongenoegen het resultaat zijn van gehechtheid aan omstandigheden en vergankelijkheden. Wanneer je je los maakt van deze dingen, inclusief je 'valse idee' van ego, kun je vrij zijn van het lijden.

Hiermee was de basis voor het Boeddhisme gelegd. De leer van Boeddha wordt, tot op de dag van vandaag, van leraar op leerling overgebracht. Rond 475 na Chr. reisde één van die leraren (Bodhidharma) van India naar China en introduceerde daar de Boeddhistische leer. Het mengde zich met het Taoïsme en het resultaat was het Ch'an Boeddhisme. Rond 1200 na Chr.verspreidde Ch'an Boeddhisme van China naar Japan waar het de naam Zen Boeddhisme kreeg.

Praktisch

Zen wordt door sommigen omschreven als religie en door anderen als filosofie. Maakt eigenlijk niet uit, het gaat om de toepassing in je leven.

Bij Zen draait het om een aantal dingen. Het uitgangspunt is echter altijd jezelf. Meditatie is heel belangrijk bij het beoefenen van Zen vanwege de inzichten die het je kan verschaffen. Zen is puur, zonder poespas en een belangrijk aspect in Zen is loslaten. Jezelf loslaten, je waarden loslaten, je bezittingen loslaten... Eigen verantwoordelijkheid nemen ook voor de wereld. Je bent onderdeel van de kosmos en alles wat je doet heeft invloed. Zen is een spirituele oefening, geen intellectuele 'hobby' die je theoretisch beoefent. Zen moet je doen.

Ieder mens heeft de verantwoordelijkheid om de wereld een betere plek te maken. Dat zit hem ook in kleine dingen. Bewust het milieu beschermen door te recyclen, vriendelijk zijn tegen anderen, mededogen tonen voor mensen die het moeilijk hebben, zelfs als die moeilijkheden maken dat ze onhebbelijk gedrag vertonen, bewust stilstaan bij wat je eet en hoe dat voedsel tot stand is gekomen... dit zijn slechts enkele voorbeelden, je kunt er vast zelf nog veel meer bedenken.

Zen beoefen je dus niet voor een ander, niet voor een goddelijke entiteit, maar voor jezelf. In Boeddhisme zijn karma en reïncarnatie belangrijke aspecten van het leven. Zoals het oudhollandse spreekwoord terecht stelt: wie goed doet, die goed ontmoet. Behandel een ander altijd zoals je zelf graag behandeld zou willen worden. Maar om dat te weten moet je zelfinzicht vergaren... snap je? Mediteren dus, je bewust zijn van je essentie en van de rol die je vervult in de kosmos.